Alledaags verzet van meisjes stelt gendernormen in vraag
Nieuw wereldwijd onderzoek Plan International
63% van meisjes wereldwijd voeren in het geheim hun eigen kleine oorlog tegen heersende gendernormen, zo blijkt uit het nieuwe rapport Girls' Everyday Resistance. Die studie door Plan International en Cardiff University toont dat meisjes – misschien zelfs zonder dat ze het zelf goed beseffen – motor van sociale verandering zijn.
Het rapport Girls' Everyday Resistance is gebaseerd op 18 jaar kwalitatieve gegevens uit de Real Choices, Real Lives-studie van Plan International. Dat onderzoek volgde 142 meisjes in negen landen – Benin, Togo, Oeganda, Brazilië, de Dominicaanse Republiek, El Salvador, Cambodja, de Filipijnen en Vietnam – van hun geboorte tot hun 18de verjaardag. Daaruit blijkt hoe zij in het dagelijks leven ingaan tegen de heersende verwachtingen, zonder dat ze zichzelf daarom als activiste zouden identificeren.
Dat verzet neemt vele vormen aan: meisjes beoefenen sporten die traditioneel met jongens worden geassocieerd, gaan verboden vriendschappen aan, vragen waarom zij meer klusjes moeten doen maar minder vrijheden hebben, of roepen op tot betere toegang tot seksuele voorlichting. Het zijn kleine, maar moedige daden van verzet die traditionele gendernormen in vraag stellen.
Vaak gaan meisjes in het geniep tegen de maatschappelijke verwachtingen in. Dat is begrijpelijk: het onderzoek toont dat dergelijke tegendraadsheid ernstige gevolgen kan hebben, met 83 procent van de meisjes die al fysieke straffen hebben ondergaan. Geen wonder dat minder dan de helft traditionele gendernormen ook echt openlijk uitdaagt.
Moedig activisme erkennen
“Meisjes overal vinden creatieve en vaak subtiele manieren om genderongelijkheden in hun gemeenschappen te bestrijden”, zegt dr. Rosie Walters, senior docent Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Cardiff. “Maar voor velen kan het uitspreken of openlijk negeren van genderregels gevaarlijk zijn. De boodschap aan degenen die meisjesactivisme willen steunen is om het veilig te maken voor hen om hun mening te uiten, normen in twijfel te trekken en beslissingen te beïnvloeden.”
“Deze bevindingen moeten ons wakker schudden”, vindt ook Isabelle Verhaegen, directeur Plan International België. “Meisjes verzetten bakens, maar doen dat niet zonder risico. Meisjes die hun stem verheffen, zijn al te vaak doelwit van kwetsende reacties, persoonlijke aanvallen en online haatcampagnes. Dat maakt hun verzet alleen maar méér bewonderenswaardig: het toont hun moed, hun kracht en hun leiderschap. We moeten hen applaudisseren, respecteren en aanmoedigen. Het getuigt van weinig moed om hen weg te zetten als jong en naïef. Echt moed tonen zou zijn: af en toe gewoon onze mond houden en luisteren naar wat de toekomst te zeggen heeft.”
